Çinli teknoloji devleri 1 milyon GeForce aldı! Ekran kartları yapay zeka için kullanılacak

Financial Times'a göre Çinli teknoloji şirketleri bu yıl yapay zeka işleri için 1 milyondan fazla Nvidia ekran kartı satın aldı. Alımlar arasında oyunculara yönelik GeForce RTX 5090 gibi modeller ve iş istasyonu serisi RTX Pro kartlar da bulunuyor. Bu tablo, ekran kartı pazarında oyun ile yapay zeka talebinin giderek iç içe geçtiğini gösteriyor.

Öte yandan Huawei, yerli yapay zeka çipleriyle Çin pazarında hızla pay kazanıyor. Aşağıda Çin'in neden tüketici sınıfı kartlara yöneldiğini, yerli üretimin durumunu ve pazar verilerini soru cevap düzeninde özetledik.

Çinli şirketler neden GeForce ekran kartlarına yöneliyor?

Alınan kartlar arasında GeForce RTX 5090, RTX Pro 5000 ve RTX Pro 6000D gibi modeller sayılıyor. Bu ürünler, Huawei'nin Ascend 910C gibi özel yapay zeka hızlandırıcılarına göre bu iş yükünde daha zayıf kabul ediliyor. Ancak çıkarım aşamasında, yani kullanıcı isteklerinin işlendiği kısımda oldukça iyi çalışıyorlar. Üstelik bu kartlar ABD ihracat kısıtlamalarının kapsamı dışında kalıyor, bu da alıcılar için büyük bir avantaj.

Bir diğer neden, özel bileşenlerde yaşanan genel kıtlık. Yerli hızlandırıcı üretimi artsa da talebi tam karşılayamıyor. Yazılımı yerli hızlandırıcılara taşımak ise maliyetli bir iş olduğundan, mevcut Nvidia donanımını kullanmaya devam etmek bazı şirketler için göç etmekten daha mantıklı hale geliyor. Yani karar yalnızca donanım gücüyle değil, yazılım uyumluluğu ve maliyetle de ilgili.

Bu gelişme, tüketici ve iş istasyonu kartlarının yapay zeka altyapısında sanılandan daha önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Oyuncular açısından ise kart talebinin bu yönden artması, ileride stok ve fiyat dalgalanmaları yaratabilecek bir etken olarak izlenmeli.

Çıkarım ile eğitim arasındaki fark burada önemli. Büyük bir modelin sıfırdan eğitilmesi çok yüksek bellek bant genişliği ve hızlı bağlantılar gerektirirken, hazır bir modelin kullanıcılara yanıt üretmesi daha hafif bir iş yükü sayılıyor. Bu yüzden tüketici sınıfı bir kart, çıkarım sunucularında maliyet açısından cazip bir seçenek haline gelebiliyor. Özellikle RTX 5090 gibi yüksek bellekli modeller, orta ölçekli modelleri çalıştırmak için yaygın biçimde tercih ediliyor.

Çin yerli yapay zeka çipi üretiminde nerede duruyor?

Çin yönetimi yaklaşık iki yıl önce yabancı özel yapay zeka hızlandırıcılarının ithalatını sınırlamaya başladı ve amaç yerli alternatifleri güçlendirmek oldu. Yerli üreticiler talebi hâlâ tam karşılayamıyor, ancak yerli üretim bu yıl iki katından fazla arttı. Sektör kaynaklarına göre Çin menşeli 3,5 milyon hızlandırıcının yaklaşık 1 milyonu Çin dışında üretilecek. Toplam talep şimdiden 5 milyon adedi aşmış durumda ve gelecek yıl yaklaşık iki katına çıkarak 10 milyonun üzerine ulaşması bekleniyor.

Huawei'nin tek tek çipleri daha az güçlü olduğu için şirket, çipleri büyük kümeler halinde birleştirerek bunu telafi etmeyi planlıyor ve zamanla 1 milyona kadar çipin bağlanması hedefleniyor. Bu küme yaklaşımı, tek bir çipin gücünden çok sayıda çipin birlikte çalışabilmesine odaklanıyor ve bağlantı altyapısının kalitesini belirleyici hale getiriyor. ByteDance ise ilk kendi yapay zeka çip örneklerini yıl sonuna kadar bekliyor ve seri üretimi gelecek yıl için planlıyor. Bu iki hamle, Çin'in yabancı tedarikçilere olan bağımlılığını azaltma stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor ve önümüzdeki yıllarda yerli çip üretiminin daha da hızlanması bekleniyor. Yine de yerli çiplerin yazılım ekosistemi olgunlaşana kadar Nvidia platformları pratikte vazgeçilmez kalmaya devam edecek.

Veri merkezi harcamalarında Çin ve ABD arasındaki fark ne kadar?

Morgan Stanley tahminlerine göre Çinli şirketler veri merkezi yatırımlarında ABD'li rakiplerinin dört kattan fazla gerisinde. Buna rağmen Çin'deki şirketlerin bu yıl 193 milyar dolar harcaması planlanıyor. Bu tutarın yaklaşık 104 milyar dolarını Alibaba, ByteDance ve Tencent oluşturuyor ve bu üç şirketin harcamasının geçen yıla göre iki katından fazla artması bekleniyor.

Bu rakamlar, kısıtlamalara rağmen yapay zeka altyapısına verilen önemin çok yüksek olduğunu gösteriyor. Rakamlar ayrıca, yapay zekanın artık yalnızca yazılım değil, ciddi bir donanım yatırımı yarışı olduğunu ortaya koyuyor. Harcamanın büyük bölümü donanım alımına gidiyor ve bu da hem Nvidia hem de yerli üreticiler için büyük bir pazar anlamına geliyor. Kısıtlamalar yüzünden ilk bakışta daralacağı sanılan Çin talebi, farklı ürün kategorilerine kayarak büyümeyi sürdürüyor. Talebin hızla büyümesi, tedarik zincirinde darboğazlar yaratabiliyor ve fiyatları yukarı çekebiliyor. Nitekim sektör kaynakları, Çin'deki toplam hızlandırıcı talebinin gelecek yıl 10 milyonu aşabileceğini öngörüyor. Bu büyüklükteki bir talebin yalnızca yerli üretimle karşılanması kısa vadede zor görünüyor.

Nvidia'nın geçen ay tanıttığı RTX Pro 5500 de Çinli şirketlerin ilgisini çekmiş durumda. Şirketlerin bu karttan 2 milyondan fazla sipariş vermek istediği, teslimatların yıl sonuna kadar başlamasının beklendiği aktarılıyor. Bu kart, iş istasyonu sınıfında yer alan bir model olarak tanıtılmıştı. Çinli düzenleyicilerin kartların ithalatına izin verip vermeyeceği üzerine görüşmelerin sürdüğü ve büyük olasılıkla onay çıkacağı belirtiliyor.

IDC verileri pazar payları hakkında ne söylüyor?

IDC verilerine göre Nvidia'nın Çin veri merkezi yapay zeka hızlandırıcı pazarındaki payı 2026'nın ilk yarısında yüzde 34'e geriledi. Ülkeye ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44 düşerek 678 bin adede indi. Bunun nedenleri, ABD'nin süren ihracat kısıtlamaları ve Huawei gibi yerli tedarikçilerin büyümesi olarak gösteriliyor.

• Huawei sevkiyatını neredeyse ikiye katlayarak 572 bin adede çıkardı ve yüzde 28 pay aldı.
• Alibaba yüzde 7, Cambricon yüzde 5, Baidu ve Kunlunxin birimi yüzde 4 paya sahip.
• Hygon yüzde 3 payla listede yer alıyor, kurucu aşamasında yasal olarak AMD tasarımlarını klonlayarak yola çıkmıştı.
• Takip edilen 11 Çinli yapay zeka çip üreticisinden dokuzu ilk yarıda sevkiyatını artırdı.

İlk yarıda Çin'e 2 milyondan fazla yapay zeka hızlandırıcısı sevk edildi. GPU sevkiyatı yıllık yüzde 26 düşüşle 991 bin adet oldu, diğer hızlandırıcı türleri ise 1 milyonu aşarak yaklaşık yüzde 80 arttı. GPU dışındaki segmentte Huawei, T-Head, Kunlunxin ve Cambricon birlikte yüzde 95 paya hakim.

Tablo, yerli üreticilerin bir anda değil, kademeli biçimde yükseldiğini gösteriyor. Huawei hâlâ en büyük yerli oyuncu, ancak Alibaba, Baidu ve Cambricon gibi şirketlerin de payları artıyor. Pazar ne kadar çeşitlenirse Nvidia'nın payı o kadar azalıyor, fakat tüketici sınıfı kartlar bu denklemin dışında kaldığı için Nvidia'nın Çin'deki varlığı başka biçimlerde sürüyor.

Bu gelişmeler oyuncuları ve kullanıcıları nasıl etkiler?

IDC, Çin'deki toplam yapay zeka hızlandırıcı sevkiyatının 2026'da yüzde 19 büyümesini, GPU sevkiyatlarının ise yüzde 9 azalmasını bekliyor. Yani GPU'lar bu pazarda azınlığa düşüyor. Bunun nedenleri arasında yaptırımlar ve yapay zeka ajanlarının yaygınlaşmasıyla işlemci taleplerine kayış gösteriliyor. Başka bir ifadeyle yapay zeka iş yükü, klasik grafik işlemciden ziyade farklı hızlandırıcı türlerine ve işlemcilere doğru kayıyor.

Oyuncular açısından bakıldığında, yapay zeka için tüketici sınıfı kartların toplu alınması, bu ürünlerin arzını etkileyebilecek bir faktör. Büyük alımlar stokları daraltabilir ve fiyatlara yansıyabilir, ancak bu etkinin boyutunu önceden kestirmek zor.

Genel tabloya bakınca iki ayrı eğilim görülüyor. Birincisi, yapay zeka altyapısı büyüdükçe donanım türleri çeşitleniyor ve yalnızca klasik GPU'lara bağımlılık azalıyor. İkincisi, kısıtlamalar ve yerli üretim hamleleri, küresel çip pazarının haritasını yeniden çiziyor. Bu değişimin sonuçları yalnızca Çin'de değil, dünya genelindeki donanım fiyatlarında ve tedarik dengelerinde de hissedilebilir.

Bu yüzden kart fiyatlarındaki hareketleri takip etmek, özellikle yeni bir bilgisayar toplamayı planlayanlar için faydalı. Kısa vadede tüketici fiyatlarına etkisi net olmasa da, uzun vadeli arz-talep dengesi için bu haberler önemli ipuçları taşıyor.

Yeni bir ekran kartı almayı düşünüyorsanız, güncel model ve fiyatları incehesap.com üzerinden karşılaştırıp ihtiyacınıza uygun kartı seçebilirsiniz. Piyasadaki gelişmeleri yakından izlemek, doğru zamanda doğru alımı yapmanıza yardımcı olur.